از حرم تا حرم؛ جاماندگان اربعین در مازندران، هم‌قدم با کاروان عشق

پیام مازند - پیاده‌روی «جاماندگان اربعین» سال‌هاست به یکی از باشکوه‌ترین جلوه‌های دلدادگی مردم دیار علویان تبدیل شده است؛ آیینی که نشان می‌دهد برای رسیدن به حسین (ع)، گاهی دل زودتر از قدم‌ها به مقصد می‌رسد.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای مازندران، اربعین که فرا می‌رسد، اگرچه میلیون‌ها زائر در مسیر نجف تا کربلا قدم برمی‌دارند، اما در جای‌جای مازندران نیز هزاران عاشق، دل‌های خود را روانه بین‌الحرمین می‌کنند. پیاده‌روی «جاماندگان اربعین» از حرم تا حرم، سال‌هاست به یکی از باشکوه‌ترین جلوه‌های دلدادگی مردم این استان تبدیل شده؛ آیینی که نشان می‌دهد برای رسیدن به حسین (ع)، گاهی دل زودتر از قدم‌ها به مقصد می‌رسد.
از ظهر اربعین، مازندران حال و هوای دیگری دارد. مهی که از دامنه‌های البرز پایین می‌آید، بوی اسپند و گلابی که در مسیر‌ها پیچیده، پرچم‌های سیاه و سرخی که بر فراز خیابان‌ها به اهتزاز درآمده‌اند و نوای «لبیک یا حسین» که از بلندگو‌های موکب‌ها شنیده می‌شود، همه و همه حکایت از آغاز سفری دارند که مقصدش تنها چند کیلومتر آن‌سوتر نیست؛ مقصد، کربلاست.
در شهر‌های مختلف استان، بابل، آمل، چالوس، نوشهر، رامسر، نکا، نور، چمستان و مسیر‌های جاماندگان اربعینی از نخستین ساعات بامداد مملو از جمعیتی می‌شود که آمده‌اند تا ثابت کنند اگرچه توفیق حضور در پیاده‌روی بزرگ اربعین را نداشته‌اند، اما دل‌هایشان سال‌هاست در جاده نجف تا کربلا قدم می‌زند. اینجا جاماندن معنا ندارد؛ زیرا عاشقی، فاصله جغرافیایی نمی‌شناسد.
هر ساله در شهر‌های مختلف مازندران، مسیر‌های مشخصی میان بقاع متبرکه، امامزادگان و اماکن مذهبی برای پیاده‌روی جاماندگان اربعین تعیین می‌شود. از شرق تا غرب استان، زن و مرد، پیر و جوان، کودک و سالمند، همه در کنار یکدیگر راه می‌روند؛ راهی که با اشک آغاز می‌شود و با عهدی دوباره با سیدالشهدا (ع) به پایان می‌رسد.
قدم‌های نخست هنوز آرام برداشته می‌شود. برخی ذکر می‌گویند، برخی زیارت اربعین را زمزمه می‌کنند و برخی تنها سکوت کرده‌اند؛ سکوتی که از هزاران واژه رساتر است. در نگاهشان شوق دیدار موج می‌زند؛ دیداری که اگرچه جسم را به کربلا نرسانده، اما روح را سال‌هاست مهمان بین‌الحرمین کرده است.
در میان جمعیت، پیرمردی دیده می‌شود که عصایی چوبی در دست دارد. می‌گوید سال‌ها پیش یک‌بار به زیارت اربعین رفته و امروز دیگر توان آن سفر طولانی را ندارد، اما هر سال این مسیر را پیاده می‌آید تا احساس کند هنوز در کاروان حسین (ع) حضور دارد.
چند قدم آن‌طرف‌تر، مادری کالسکه کودک خردسالش را آرام به جلو می‌راند و زیر لب برای آینده فرزندش دعا می‌کند؛ دعا می‌کند که عشق حسین (ع) هیچ‌گاه از دل این نسل رخت نبندد.
یکی از زیباترین جلوه‌های این آیین، حضور نسل جوان است. نوجوانانی که پرچم‌های «یا حسین»، «یا ابوالفضل» و «لبیک یا زینب» را بر دوش گرفته‌اند، با شور و نشاط مسیر را طی می‌کنند.
بسیاری از آنان هنوز زیارت کربلا را تجربه نکرده‌اند، اما روایت‌های اربعین را از پدران و مادران خود شنیده‌اند و امروز می‌خواهند سهمی از این حماسه جهانی داشته باشند.

در طول مسیر، موکب‌های مردمی با عشق و اخلاص از عزاداران پذیرایی می‌کنند. چای داغ، شربت، آب، خرما، آش نذری و غذا‌های گرم، تنها بخشی از سفره کرامتی است که مردم با دستان خود برپا کرده‌اند. هیچ‌کس از دیگری چیزی مطالبه نمی‌کند. خدمت به زائران، بزرگ‌ترین افتخار خادمان موکب‌هاست؛ همان فرهنگی که در جاده نجف تا کربلا جریان دارد، اینجا نیز با همان صفا و اخلاص دیده می‌شود.
موکب‌ها تنها محل پذیرایی نیستند؛ مدرسه‌ای برای تمرین ایثارند. جوانانی که ساعت‌ها ایستاده‌اند تا لیوانی آب به دست عزاداری بدهند، بانوانی که از نیمه‌شب مشغول پخت غذا بوده‌اند و خانواده‌هایی که همه دارایی نذرشان را برای این روز کنار گذاشته‌اند، تصویری روشن از فرهنگ حسینی را به نمایش می‌گذارند.
پیاده‌روی جاماندگان اربعین؛ جلوه‌ای از وحدت اجتماعی است. در این مسیر، هیچ تفاوتی میان مردم دیده نمی‌شود. کارگر در کنار استاد دانشگاه، کشاورز در کنار پزشک، بازاری در کنار دانشجو و کودک در کنار سالمند حرکت می‌کنند. همه یک مقصد دارند و یک نام را بر زبان جاری می‌کنند؛ «یا حسین».
شاید راز ماندگاری این آیین، همین وحدت باشد. اربعین، انسان‌ها را فارغ از جایگاه اجتماعی، قومیت و زبان، زیر پرچم محبت اهل‌بیت (ع) گرد هم می‌آورد. اینجا همه خود را عضوی از یک خانواده بزرگ می‌دانند؛ خانواده‌ای که محور آن عشق به امام حسین (ع) است.
در مسیر‌های حرم تا حرم ساری هم، گاهی صدای نوحه‌خوانی بلند می‌شود و جمعیت بی‌اختیار اشک می‌ریزد. گاهی نیز سکوتی عمیق بر مسیر حاکم است. سکوتی که گویی دل‌ها را به عصر عاشورا می‌برد؛ به لحظه‌ای که کاروان اسیران از کنار پیکر‌های مطهر شهدا عبور کرد.

اربعین، یادآور بازگشت کاروان حضرت زینب (س) به کربلاست؛ بازگشتی که پیام عاشورا را جاودانه کرد. امروز نیز جاماندگان اربعین با این پیاده‌روی نمادین، همان پیام را زنده نگه می‌دارند؛ پیام ایستادگی در برابر ظلم، دفاع از حقیقت و حفظ کرامت انسان.
در سال‌های اخیر، این آیین در مازندران هر سال باشکوه‌تر از گذشته برگزار شده است. حضور پرشور خانواده‌ها، نوجوانان و کودکان نشان می‌دهد که فرهنگ عاشورا نه‌تنها کم‌رنگ نشده، بلکه نسل جدید نیز با جان و دل آن را پذیرفته و ادامه‌دهنده این مسیر است.
آنچه در این مراسم بیش از هر چیز به چشم می‌آید، حضور خانواده‌هاست. پدر، مادر و فرزندان در کنار هم قدم برمی‌دارند؛ گویی این مسیر، فرصتی برای انتقال فرهنگ عاشورا از نسلی به نسل دیگر است. کودکی که امروز پرچم کوچکی در دست گرفته، فردا خود یکی از خادمان این مسیر خواهد شد.
در پایان مسیر، اجتماع بزرگ عزاداران شکل می‌گیرد. صدای مرثیه، اشک‌های بی‌اختیار و دست‌هایی که رو به آسمان بلند شده‌اند، تصویری از اوج دلدادگی مردم به خاندان عصمت و طهارت (ع) را به نمایش می‌گذارد. بسیاری دعا می‌کنند سال آینده توفیق حضور در کربلا را داشته باشند و بسیاری دیگر تنها یک آرزو دارند؛ اینکه تا آخرین نفس، در مسیر حسین (ع) باقی بمانند.
پیاده‌روی جاماندگان اربعین، یک راهپیمایی چند کیلومتری نبود؛ سفری از دل به دل است. سفری که آغازش در شهر‌های مازندران است، اما پایانش در صحن و سرای حضرت اباعبدالله الحسین (ع) رقم می‌خورد.
این اشک‌ها، ادامه اشک‌هایی است که بر تربت سیدالشهدا (ع) جاری می‌شود و این پرچم‌ها، امتداد همان پرچم‌هایی است که بر فراز بین‌الحرمین در اهتزاز است.
اربعین، تجلی بزرگ‌ترین اجتماع انسانی جهان است و جاماندگان اربعین، روایت دیگری از همان عشق بی‌پایان هستند. آنان نشان داده‌اند که رسیدن به حسین (ع)، بیش از آنکه به جغرافیا وابسته باشد، به ایمان و محبت وابسته است.
امروز از شرق تا غرب مازندران، از حرم تا حرم، یک صدا شنیده می‌شود؛ «الحسین یجمعنا». شعاری که تنها یک جمله نیست، بلکه حقیقتی است که میلیون‌ها انسان را از فرهنگ‌ها، زبان‌ها و سرزمین‌های مختلف گرد هم آورده است.
کد ویدیو دانلود فیلم اصلی
جاماندگان اربعین نیز بخشی از همین امت بزرگ‌اند؛ مردمی که شاید در ظاهر از کربلا دور باشند، اما دل‌هایشان هرگز از حرم حسین (ع) فاصله نگرفته است. آنان هر سال با قدم‌هایی استوار، این پیمان را تازه می‌کنند که راه عاشورا ادامه دارد و پرچم سرخ آزادگی همچنان برافراشته خواهد ماند.
وقتی آخرین زائر از مسیر پیاده روی عبور می‌کند و آخرین موکب چراغ‌های خود را خاموش می‌کند، اربعین پایان نمی‌یابد؛ بلکه در دل‌های عاشقان آغاز می‌شود. این عشق، تا اربعین سال آینده زنده می‌ماند؛ عشقی که نه زمان آن را فراموش می‌کند و نه فاصله‌ها توان خاموش کردنش را دارند.
مازندران در اربعین، میزبان روایت بی‌پایان دلدادگی مردمی است که باور دارند هر قدم در راه حسین (ع)، گامی به سوی انسانیت، آزادگی و حقیقت است؛ راهی که از حرم آغاز می‌شود، از دل‌ها عبور می‌کند و تا همیشه به کربلا می‌رسد.
سمیه فقیه خبرنگار اجتماعی خبرگزاری صدا و سیما مازندران