پیام مازند - ایرنا/ بندر کوهستک سیریک پس از حمله مرگبار به خانهای که میزبان یک مراسم عروسی بود، تنها با دیوارهای فروریخته و خانوادههای داغدار مواجه نیست؛ بخشی از بقایای مهمات بهجامانده در محل، اکنون به سرنخهایی برای بازخوانی ابعاد فنی این تجاوز آشکار تبدیل کرده است، قطعاتی از مرتبط با سامانه هدایت و الکترونی
ایرنا / بندر کوهستک سیریک پس از حمله مرگبار به خانهای که میزبان یک مراسم عروسی بود، تنها با دیوارهای فروریخته و خانوادههای داغدار مواجه نیست؛ بخشی از بقایای مهمات بهجامانده در محل، اکنون به سرنخهایی برای بازخوانی ابعاد فنی این تجاوز آشکار تبدیل کرده است، قطعاتی از مرتبط با سامانه هدایت و الکترونیک پرواز، همراه با کدها و هشدارهای درجشده روی آنها، در حالی مورد بررسی کارشناسان و مقامهای قضایی قرار گرفته که نتیجه این بررسیها میتواند ابعاد تازهای از نوع مهمات و منشأ آن را روشن کند.
شامگاه سهشنبه، ۱۰ شهریورماه ۱۴۰۵، وقتی مهمانان یک مراسم عروسی در بندر کوهستک شهرستان سیریک در شرق هرمزگان، گرد سفره شام نشسته بودند و صدای موسیقی و شادی در فضا پیچیده بود، ناگهان آسمان بر سر آنها فروریخت و با بمبی هدایتشونده دقیق از یک هواپیمای جنگی آمریکایی، سقف خانه عروس را درهم کوبید و جشن را به عزایی خونین تبدیل کرد.
در چند لحظه صدای شادی یک جشن خانوادگی در بندر کوهستک خاموش شد و خانهای که قرار بود آغازگر فصل تازهای از زندگی یک زوج جوان باشد، به صحنه حادثهای مرگبار تبدیل شد و خانوادههایی را داغدار کرد.
بر اساس گزارش مقامهای اجرایی هرمزگان، در پی این حادثه که پنج شهید از جمله یک کودک پنج ساله به دنبال داشت، بلافاصله عملیات امدادرسانی و انتقال مجروحان انجام شد اما در خبرها و گزارشهای قبلی به تعداد شهدا، مجروحان، تشییع باشکوه شیعه و اهل سنت و دیگر زوایا پرداخته شد و در این این گزارش تنها به بررسی بقایای مهمات، مستندسازی صحنه و پیگیری ابعاد فنی و حقوقی حادثه میپردازیم.
قطعاتی که روایت حادثه را به میدان بررسیهای فنی کشاند
همزمان با رسیدگی به وضعیت جانباختگان و مجروحان، بررسی بقایای مهمات بهجامانده در محل حادثه در دستور کار مقامهای قضایی و اجرایی هرمزگان قرار گرفت.
مجتبی قهرمانی، رئیسکل دادگستری هرمزگان با حضور در محل حادثه و دیدار با خانوادههای جانباختگان و آسیبدیدگان، دستورهای لازم را برای جمعآوری شواهد، مستندسازی دقیق و پیگیری حقوقی موضوع صادر کرد.
قهرمانی اعلام کرد: قطعات و بقایای پرتابه مورد استفاده در حادثه از محل جمعآوری شده و مشخصات فنی برخی از این قطعات با استفاده از بررسیهای تخصصی و تحلیل دادههای تصویری مورد ارزیابی قرار گرفته است.
به گفته وی، کتیبهها، بارکدها، هشدارهای فنی و دیگر نشانههای درجشده روی قطعات، از جمله مستنداتی هستند که برای شناسایی نوع مهمات و منشا آن مورد بررسی قرار گرفتهاند.
رئیسکل دادگستری هرمزگان مدعی شده است نتایج این بررسیها ارتباط قطعات کشفشده با تسلیحات مورد استفاده ارتش آمریکا را نشان میدهد.
کد ۹۶۲۱۴؛ نشانی که در مرکز بررسیها قرار گرفت
یکی از قطعاتی که مقامهای قضایی هرمزگان بر آن تاکید کردهاند، بخشی از یک باتری حرارتی نظامی است، بر اساس توضیحات ارائهشده، روی این قطعه کد CAGE ۹۶۲۱۴ مشاهده شده است؛ کدی که مقامهای قضایی آن را به زنجیره تامین دفاعی آمریکا و شرکت Raytheon Missile Systems نسبت دادهاند.
رئیس کل دادگستری هرمزگان گفته است نوع باتری حرارتی بهکاررفته در مهمات و پرتابههای مورد استفاده در این حادثه، نشان میدهد بخش استوانهای کشفشده متعلق به یک باتری حرارتی با ولتاژ بالا است که در سامانههای هدایت پروازی موشکها و بمبهای هدایت دقیق آمریکایی کاربرد دارد.
وی همچنین اظهار کرده است: روی بدنه این قطعه کد شناسه نظامی و دولتی CAGE Code: ۹۶۲۱۴ ثبت شده که طبق پایگاه داده زنجیره تأمین دفاعی ایالات متحده (DLA)، به شرکت تسلیحاتی آمریکایی «ریتون» (Raytheon Missile Systems) مربوط است.
به گفته وی، هشدارهای فنی حکشده روی بدنه نیز درباره حساسیت مدار فعالساز پیروتکنیک و افزایش دمای بدنه قطعه در جریان پرواز و اصابت، اطلاعاتی فنی در اختیار کارشناسان قرار میدهد.
رئیسکل دادگستری هرمزگان در ادامه از کشف قطعه دیگری با عنوان ماژول هدایت و الکترونیک پرواز (Avionics Unit) خبر داده است؛ قطعهای که به گفته او یک محفظه آلیاژی محافظتشده حاوی بردهای الکترونیکی پردازش مسیر و کنترل پرتابه است و بر روی آن نیز برچسب هشدار تخلیه الکترواستاتیک (ESD) با استاندارد نظامی MIL-STD مشاهده میشود.
یک حادثه، ۲ میدان؛ تحقیقات فنی در محل و پیگیری حقوقی در سطح ملی و مجامع بینالمللی
با جمعآوری بقایای مهمات و ثبت تصاویر و شواهد صحنه، پرونده حادثه کوهستک از سطح یک رخداد صرفاً میدانی فراتر رفته و ابعاد فنی و حقوقی نیز یافته است.
قهرمانی، با تاکید بر پیگیری حقوقی این حادثه در مراجع بینالمللی گفته است حمله به تجمعات غیرنظامی و مراسم عروسی، نقض آشکار قواعد حقوق بینالملل بشردوستانه و کنوانسیونهای چهارگانه ژنو محسوب میشود.
وی اعلام کرده است: تمامی مدارک و مستندات فنی صورتجلسه شده و پرونده حقوقی جامعی برای تعقیب آمران و عاملان این حادثه و همچنین تأمینکنندگان سلاحهای بهکاررفته در محاکم ذیصلاح داخلی و مراجع حقوقی و بینالمللی تشکیل خواهد شد.
با این حال، میان طرح یک ادعا و اثبات نهایی آن در یک مرجع مستقل، فاصلهای حقوقی و کارشناسی وجود دارد؛ فاصلهای که میتواند با بررسی زنجیره شواهد، تعیین منشامهمات، بازسازی مسیر پرواز و بررسی هدف حمله روشن شود.
گودالی در میانه خانه؛ روایت رسانههای خارجی از صحنه حادثه
ابعاد حادثه کوهستک تنها در گزارشهای داخلی بازتاب نداشت و برخی رسانههای بینالمللی نیز به آن پرداختند، در گزارش منتسب به روزنامه تلگراف، از اصابت مهماتی با وزن حدود ۵۰۰ کیلوگرم به محل حادثه و ایجاد گودالی در فضای خانه سخن گفته شده است. همچنین در روایتی منتسب به یکی از همسایگان، شدت انفجار به اندازهای توصیف شده که مانند زمینلرزه احساس شده و پس از آن صدای فریاد زنان و کودکان به گوش رسیده است.
گزارشهای منتسب به رویترز نیز از بررسی الگوی تخریب توسط کارشناسان تسلیحات حکایت دارد. در همین حال، در گزارشی منتسب به نیویورکتایمز، احتمال استفاده از یک بمب سرشی ساخت آمریکا از نوع JSOW مطرح شده است.
با این حال، تعیین قطعی نوع مهمات، منشأ آن و عامل شلیک، نیازمند بررسی مستقل و قابل راستیآزمایی مجموعه شواهد فنی و میدانی است.
بیش از ۳۰ خبرنگار خارجی و تیم تولید محتوا از هشت کشور جهان برای روایت جنایات آمریکا در سیریک به هرمزگان آمدهاند تا با حضور در بندر کوهستک از محل حمله ددمنشانه نیروهای آمریکایی به این مراسم عروسی بازدید و گزارش تهیه کنند.
حضور خبرنگاران خارجی در این منطقه که با هماهنگی مسئولان استانی انجام گرفت، فرصتی است تا آنچه در سیریک رخ داده، از قاب رسانههای خارجی و برای افکار عمومی کشورهای مختلف جهان بازتاب داده شود و روایت مردم و خانوادههای آسیبدیده نیز به گوش مخاطبان بینالمللی برسد.
حضور این خبرنگاران خارجی در سیریک، فرصتی برای انعکاس واقعیات این جنایت در سطح بینالمللی و افشاگری ماهیت تجاوزگرانه نیروهای آمریکایی در منطقه فراهم کرد.
درخواست از نهادهای بینالمللی برای واکنش به حمله
سیدعبدالکریم هاشمی نخل ابراهیمی، نماینده مردم شرق هرمزگان (میناب، رودان، جاسک، سیریک و بشاگرد) در مجلس شورای اسلامی، با محکومیت این حادثه خواستار بررسی و واکنش نهادهای بینالمللی و مجامع حقوق بشری شد.
هاشمی نخل ابراهیمی در بازدید از محل حادثه در بندر کوهستک اظهار کرد: این حمله در شرایطی رخ داده که مردم برای برگزاری مراسم عروسی در یک منزل مسکونی گردهم آمده بودند و بیشتر حاضران را زنان و کودکان تشکیل میدادند.
به گفته وی، در اثر اصابت مهمات، سقف، دیوارها و محوطه منزل مسکونی آسیب دیده و ترکشها نیز به خانههای اطراف اصابت کرده است.
نماینده مردم شرق هرمزگان با اشاره به حادثه مدرسه شجره طیبه میناب، این رخداد را دومین حادثه بزرگ علیه یک تجمع انسانی در حوزه انتخابیه خود دانست و بر ضرورت بررسی دقیق ابعاد آن و اتخاذ تدابیر لازم برای جلوگیری از تکرار چنین حوادثی تاکید کرد.
وی همچنین از نهادهای بینالمللی، سازمانهای مسئول و مجامع حقوق بشری خواست این حادثه را بررسی و نسبت به آن واکنش نشان دهند.
پاسخ بازدارنده برای جلوگیری از تکرار جنایت
نماینده مردم شرق هرمزگان در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت ایجاد بازدارندگی در برابر حملات تأکید کرد و گفت: پاسخ به چنین حملاتی باید به گونهای باشد که از تکرار آنها علیه مردم و مناطق غیرنظامی جلوگیری کند.
وی با اشاره به روحیه مردم ایران اظهار کرد: مردم در شرایط سخت، مقاومت و ایستادگی بیشتری از خود نشان میدهند و فشار و حمله نمیتواند آنان را از کشور و آرمانهایشان جدا کند.
هاشمی نخلابراهیمی همچنین بر اهمیت حفظ اتحاد و انسجام ملی تأکید کرد و گفت مردم منطقه در کنار خانوادههای جانباختگان و مجروحان هستند و انتظار دارند ابعاد حادثه با جدیت پیگیری و از تکرار چنین حوادثی جلوگیری شود.
وحدت مردم؛ پاسخ به جنایت و ناامنی
شیخ عبدالعزیز افراز، امام جمعه اهل سنت سیریک، نیز با محکومیت حمله به این خانه مسکونی در کوهستک گفت: چنین حوادثی نمیتواند مردم ایران را نسبت به کشور و نظام ناامید کند.
افراز ابراز کرد: حمله به خانهای که مردم برای برگزاری مراسم عروسی و شادی در آن گردهم آمده بودند، بهویژه با توجه به حضور زنان، کودکان و دیگر افراد غیرنظامی، اقدامی تأسفبار است.
وی با اشاره به جانباختن پنج نفر در این حادثه گفت: در بیمارستان میناب از نزدیک وضعیت مجروحان را مشاهده کرده که در میان مجروحان تعدادی از کودکان نیز دیده می شدند.
شیخ افراز با تاکید بر ضرورت وحدت و انسجام، تاکید کرد: مردم شیعه و اهل سنت در کنار یکدیگر ایستادهاند و اجازه نخواهند داد چنین حوادثی وحدت و همدلی آنان را خدشهدار کند.
امام جمعه اهل سنت سیریک افزود: مردم ایران در برابر فشارها و حوادث سخت ایستادگی میکنند و چنین رخدادهایی میتواند به جای ایجاد شکاف، زمینه تقویت همدلی و انسجام ملی را فراهم کند.
اکنون بقایای مهمات، تصاویر صحنه، شهادتها و گزارشهای کارشناسی در کنار روایت مقامهای داخلی و گزارشهای رسانههای خارجی، مجموعهای از مستندات مربوط به حادثه کوهستک را تشکیل میدهد.
اما پاسخ قطعی به پرسشهای فنی و حقوقی این حادثه، نیازمند بررسی دقیق و مستقل این مجموعه شواهد است؛ از تعیین نوع و منشا مهمات گرفته تا بازسازی مسیر پرواز و مشخص شدن چگونگی انتخاب هدف، آنچه در کوهستک رخ داد، پیش از هر تحلیل فنی و حقوقی، روایت خانوادههایی است که شامگاه یک روز عادی برای برگزاری مراسم عروسی کنار یکدیگر جمع شده بودند و ناگهان با انفجاری مهیب روبهرو شدند.
پنج نفر جان باختند، دهها نفر مجروح شدند، اکنون پرسشهای اصلی پیش روی پرونده کوهستک این است که چه مهماتی در این حمله به کار رفته، منشا آن چه بوده، چه کسی آن را به کار گرفته و در این میان اصول حقوق بشردوستانه بینالمللی تا چه اندازه رعایت شده است؛ پرسشهایی که پاسخ به آنها نیازمند تکمیل تحقیقات فنی، قضایی و حقوقی است.
حمله به کوهستک، فارغ از خسارتهایی که بر جای گذاشت، تصویری روشنی از تأثیر جنگ بر زندگی روزمره مردم در نقاطی به دور از خطوط اصلی درگیری بود؛ جایی که یک مراسم عروسی و سفره شام، در چند لحظه به صحنهای از اضطراب و هراس تبدیل شد، امروز، آنچه از آن شب باقی مانده، تنها تکههایی از مهمات و آثار بهجامانده از حمله نیست؛ بلکه خاطره شبی است که برای اهالی کوهستک، معنای جنگ و تجاوز یک ارتش جنایتکار را از یک خبر صرف به تجربهای ملموس و نزدیک تبدیل کرد.
با این حال، زندگی در کوهستک ادامه دارد؛ مردم به خانهها و کار و زندگی روزمره خود بازگشتهاند و در میان آثار برجایمانده از آن شب، تلاش برای بازسازی و بازگشت آرامش به منطقه جریان دارد، شاید مهمترین روایت از این حادثه نیز همین باشد؛ اینکه در پس هر نقطهای که هدف حمله قرار میگیرد، مردمی زندگی میکنند که میخواهند دوباره به همان سفرهها، مراسمها و روزهای عادی خود بازگردند.