پیام مازند - رسانههای بیگانه با بهرهگیری از روانشناسی بحران، فرآیند انتقال ترس را از یک واکنش گذرا به یک چرخه دائمی تبدیل میکنند تا ذهن مخاطب را در وضعیت ترس همیشگی نگه دارند.
رسانههای بیگانه با بهرهگیری از روانشناسی بحران، فرآیند انتقال ترس را از یک واکنش گذرا به یک چرخه دائمی تبدیل میکنند تا ذهن مخاطب را در وضعیت ترس همیشگی نگه دارند.

به گزارش خبرگزاری صداوسیمای مازندران ، در حالت طبیعی، ترس یک واکنش گذرا به یک محرک است و وقتی عامل تهدید حذف میشود، سیستم عصبی انسان به حالت آرامش بازمیگردد، اما رسانههای معاند با استفاده از استراتژی تزریق مداوم بحران، این آرامش را قطع میکنند تا چرخه ترس در ذهن مخاطب ماندگار شود.
تحلیل تکنیک
تکنیک مارپیچ ترس بر پایه ایجاد یک وضعیت اضطراب مزمن بنا شده است. در این تکنیک، رسانه با استفاده از روش پدافند روانی معکوس، هر بار با یک موضوع جدید مانند جنگ، قحطی، کمبود، خشونت خانگی، بیکاری، بی خانمانی، قاچاق و ... وارد ذهن مخاطب میشود. هدف این است که با جلوگیری از بازگشت ذهن به حالت عادی، مخاطب را در یک وضعیت ترس دائمی قرار دهند.
از منظر روانشناسی رسانه، این کار باعث فرسودگی شناختی میشود؛ یعنی ذهن فرد چنان تحت فشار اخبار منفی قرار میگیرد که توانایی تحلیل منطقی خود را از دست میدهد. در واقع رسانه با ایجاد این مارپیچ موفق میشود از طریق عادیسازی ترس، جامعه را دچار ناامیدی و بیارادگی کند.
نمونههای کاربردی
تکنیک سوئیچ بحران: رسانهها توجه مخاطب را از یک ترس به سمت یک ترس دیگر تغییر میدهند تا مخاطب همیشه احساس کند در آستانه یک فاجعه بزرگ است بطور مثال یک رسانه چند روز مخاطب را از جنگ و خسارت به زیر ساختها میترساند و با کم رنگ شدن سایه جنگ، سراغ قطع گاز میرود و احتمال قطع گاز را به کمبود نان و خدمات پیوند میزند تا ترس از بین نرفته مخاطب از یک موضوع به ترس دیگری پیوند بخورد.
بزرگنمایی تجمعی: رسانهها خبرهای کوچک و بیارتباط را به هم وصل میکنند تا یک پازل ترسناک بسازند. برای نمونه خبر یک اتفاق ساده در بازار را با یک شایعه درباره کمبود کالا و یک خبر منفی درباره قیمت ارز ترکیب میکنند و همه را نشانه فروپاشی کامل کشور جلوه میدهند تا مخاطب زیر فشار این حجم از اخبار سیاه، امید خود را کاملا از دست بدهد و راه فراری نبیند.
چگونه از این تله بگذریم؟
۱. شناخت مکانیسمهای جنگ روانی: باید بدانیم که تکرار مداوم یک پیام منفی، لزوما به معنای حقیقت آن نیست بلکه ممکن است بخشی از یک استراتژی برای ایجاد اضطراب باشد.
۲. تفکیک واقعیت از روایت: میان آنچه واقعا اتفاق افتاده و آنچه رسانه با لحن ترسناک روایت میکند تمایز قائل شویم.
۳. کنترل مصرف اطلاعاتی: از غرق شدن در سیل اخبار بحرانمحور خودداری کنیم تا سطح هوشیاری و توان تحلیل خود را از دست ندهیم.
هر هفته دو یادداشت کوتاه از تکنیکهای خبری رسانههای بیگانه در خبرگزاری صداوسیمای مازندران؛ تکنیک بعدی که از آن خواهیم نوشت تکنیک "خودنمایی پادوهای مجازی" است.
نویسنده: سید رضا کریمی