پیام مازند - مهر / انتخاب زنجان به‌عنوان شهر جهانی ملیله در سال ۲۰۲۰، فرصتی ارزشمند برای معرفی یکی از اصیل‌ترین هنرهای فلزکاری ایران در عرصه بین‌المللی فراهم کرد؛ فرصتی که آنچنان در عمل موفق نبوده است.
انتخاب زنجان به‌عنوان شهر جهانی ملیله در سال ۲۰۲۰، فرصتی ارزشمند برای معرفی یکی از اصیل‌ترین هنرهای فلزکاری ایران در عرصه بین‌المللی فراهم کرد؛ فرصتی که می‌توانست به رونق تولید، توسعه صادرات، تقویت گردشگری فرهنگی و افزایش درآمد هنرمندان منجر شود، اما فعالان این حوزه معتقدند بهره‌برداری اقتصادی از این عنوان همچنان با چالش‌هایی در زمینه برندسازی، تأمین مواد اولیه، طراحی، بسته‌بندی، بازاریابی و ایجاد زیرساخت‌های تخصصی مواجه است.
ملیله‌کاری زنجان به واسطه ظرافت ساخت، مهارت استادکاران و استفاده از نقره با خلوص ۹۹.۹ درصد، جایگاهی ممتاز در میان صنایع‌دستی ایران دارد. در سال ۲۰۲۰، شورای جهانی صنایع‌دستی زنجان را به‌عنوان شهر جهانی ملیله انتخاب کرد؛ عنوانی که اعتبار فرهنگی و هنری این شهر را افزایش داد، اما هنوز میان ظرفیت‌های این هنر و میزان بهره‌برداری اقتصادی از آن فاصله وجود دارد.
ملیله زنجان؛ هنری با هویت متمایز
فاطمه عبداللهی، هنرمند ملیله‌کار و رئیس کارگروه صنایع‌دستی اتاق بازرگانی استان زنجان، با اشاره به ویژگی‌های منحصربه‌فرد این هنر اظهار کرد: ملیله یکی از هنرهای فاخر صنایع‌دستی ایران است که از نظر ظرافت، کیفیت مواد اولیه و شیوه ساخت با نمونه‌های مشابه در کشورهایی مانند عمان و ارمنستان تفاوت دارد.
وی افزود: در تولید ملیله زنجان از نقره با خلوص ۹۹.۹ درصد استفاده می‌شود و مفتول‌های بسیار ظریف نقره با مهارت استادکاران در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و نقش‌ها و شبکه‌های پیچیده‌ای را شکل می‌دهند.
به گفته عبداللهی، این ویژگی‌ها ظرفیت مناسبی برای تمایز ملیله زنجان در بازارهای داخلی و خارجی ایجاد کرده است، اما معرفی این مزیت‌ها نیازمند تبلیغات حرفه‌ای، بازاریابی هدفمند و برندسازی منسجم است.
عنوان جهانی؛ فرصتی که باید به بازار تبدیل شود
عبداللهی معتقد است انتخاب زنجان به‌عنوان شهر جهانی ملیله به‌تنهایی کافی نیست و باید آثار آن در توسعه بازار، افزایش فروش و صادرات و بهبود وضعیت اقتصادی هنرمندان نمایان شود.
وی با بیان اینکه هنوز بسیاری از مردم در خارج از استان و حتی در سطح کشور شناخت کافی از ویژگی‌های ملیله زنجان ندارند، تأکید کرد: این هنر ظرفیت حضور در بازارهای بین‌المللی را دارد، اما تاکنون برندسازی مؤثری برای معرفی آن شکل نگرفته است.
از این رو، عنوان شهر جهانی باید به هویتی تجاری و گردشگری تبدیل شود که در آن محصول، هنرمند، تاریخچه و ویژگی‌های فرهنگی ملیله به‌صورت یک مجموعه منسجم به مخاطبان معرفی شوند.