پیام مازند - ساری- مازندران در پاییز تنها مقصدی برای تماشای برگ‌های رنگارنگ نیست؛ این استان روایتی زنده از تاریخ، اسطوره، فرهنگ و طبیعت ایران است.
خبرگزاری مهر؛ گروه استان‌ها: مازندران در روزهای پاییزی با جلوه‌ای متفاوت از طبیعت و تاریخ، به مقصدی تماشایی برای گردشگران تبدیل شده است؛ از شکوه دماوند و چشمه‌های آب گرم لاریجان تا باغ‌های رنگارنگ کاخ مرمر رامسر و جنگل‌های مه‌آلود هیرکانی، مجموعه‌ای از جاذبه‌های طبیعی و تاریخی، ظرفیت این استان برای رونق گردشگری پاییزی را به نمایش گذاشته است.
پاییز که از راه می‌رسد، مازندران چهره‌ای متفاوت از زیبایی‌های طبیعی خود را به نمایش می‌گذارد؛ جنگل‌های هیرکانی در پوششی از رنگ‌های طلایی، نارنجی و سرخ فرو می‌روند، مه در آغوش ارتفاعات البرز آرام می‌گیرد و صدای جریان رودخانه‌ها در کنار سکوت جنگل، تصویری تماشایی از طبیعت شمال ایران خلق می‌کند.
این استان که همواره به‌عنوان یکی از قطب‌های اصلی گردشگری کشور شناخته می‌شود، علاوه بر سواحل دریای خزر، از ظرفیت‌های ارزشمند تاریخی، فرهنگی، طبیعی و بوم‌گردی برخوردار است؛ ظرفیت‌هایی که در فصل پاییز با جلوه‌ای متفاوت، فرصت مناسبی برای سفرهای خانوادگی، طبیعت‌گردی، گردشگری تاریخی و تجربه زندگی روستایی فراهم می‌کنند.
دماوند؛ شکوه اسطوره‌ای البرز در قاب پاییز
قله دماوند، بلندترین قله ایران و نماد استواری سرزمینمان، یکی از شاخص‌ترین جاذبه‌های طبیعی مازندران است که در محدوده لاریجان شهرستان آمل قرار دارد. این کوه باشکوه که در اسطوره‌ها و ادبیات فارسی جایگاهی ماندگار دارد، در روزهای پاییزی با چشم‌اندازهای کوهستانی، هوای خنک و دامنه‌های رنگارنگ، جلوه‌ای متفاوت از طبیعت البرز را پیش روی گردشگران قرار می‌دهد.
دماوند نه‌تنها مقصدی شناخته‌شده برای کوهنوردان حرفه‌ای است، بلکه دامنه‌های آن با برخورداری از چشمه‌های آب گرم معدنی، جاذبه‌های طبیعی و روستاهای کوهستانی، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه گردشگری چهارفصل دارد.
مهدی اسحاقی، معاون گردشگری اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی مازندران در گفت وگو با خبرنگار مهر با اشاره به ظرفیت‌های طبیعت‌گردی دماوند، بر اهمیت معرفی جاذبه‌های طبیعی این منطقه و بهره‌گیری از ظرفیت‌های گردشگری آن تأکید کرد.
به گفته وی، دماوند از جمله مقاصد شاخص طبیعت‌گردی استان است و وجود جاذبه‌هایی همچون ارتفاعات البرز، چشمه‌های آب گرم لاریجان و چشم‌اندازهای طبیعی، زمینه مناسبی برای جذب گردشگران در فصول مختلف سال فراهم کرده است.
اسحاقی همچنین بر ضرورت توسعه طبیعت‌گردی مسئولانه و توجه به حفاظت از منابع طبیعی و محیط‌زیست در کنار معرفی ظرفیت‌های گردشگری این منطقه تأکید دارد.
دماوند در سیزدهم تیرماه سال ۱۳۸۷ به‌عنوان نخستین اثر طبیعی ایران در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید و همچنان یکی از مهم‌ترین نمادهای طبیعی و هویتی ایران به شمار می‌رود.
آب‌گرم‌های لاریجان؛ آرامش در دامنه‌های دماوند
یکی از جذابیت‌های سفر پاییزی به منطقه لاریجان، چشمه‌های آب گرم معدنی این منطقه است. در روزهایی که هوای کوهستان خنک می‌شود، حضور در مجموعه‌های آب‌گرم و بهره‌مندی از فضای آرام دامنه‌های دماوند، تجربه‌ای متفاوت برای گردشگران رقم می‌زند.
آب‌گرم‌های لاریجان، به‌ویژه در محدوده روستای آب‌اسک و شهر رینه، از ظرفیت‌های شناخته‌شده گردشگری سلامت و طبیعت‌گردی مازندران به شمار می‌روند. ترکیب چشمه‌های معدنی، چشم‌اندازهای کوهستانی و روستاهای خوش‌آب‌وهوا، این منطقه را به مقصدی جذاب برای سفرهای کوتاه پاییزی تبدیل کرده است.
گردشگران در کنار استفاده از امکانات آب‌گرم می‌توانند از طبیعت کوهستانی، بافت روستایی و جاذبه‌های فرهنگی منطقه نیز دیدن کنند؛ ظرفیتی که در صورت معرفی هدفمند و تقویت زیرساخت‌های گردشگری، می‌تواند به افزایش ماندگاری مسافران در منطقه کمک کند.
رامسر؛ جایی که پاییز با تاریخ و طبیعت پیوند می‌خورد
در غرب مازندران، رامسر با ترکیب کم‌نظیر جنگل، دریا، کوهستان و آثار تاریخی، یکی از جذاب‌ترین مقاصد گردشگری پاییزی به شمار می‌رود؛ شهری که در روزهای پاییز، خیابان‌ها و باغ‌هایش رنگی تازه می‌گیرند و چشم‌اندازهای جنگلی اطراف آن، به‌ویژه در ارتفاعات، جلوه‌ای تماشایی پیدا می‌کنند.
کاخ مرمر رامسر، یادگار دوره پهلوی اول، در میان باغی زیبا قرار گرفته و با برخورداری از مجموعه‌ای از موزه‌های تاریخی و فرهنگی، فرصتی برای آشنایی با بخشی از تاریخ و هنر ایران فراهم می‌کند. ترکیب معماری باشکوه این مجموعه با درختان رنگارنگ باغ در فصل پاییز، فضایی چشم‌نواز برای علاقه‌مندان به گردشگری فرهنگی و تاریخی ایجاد می‌کند.
مسلم قبادیان، فرماندار رامسر، با اشاره به جایگاه گردشگری این شهرستان، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، ظرفیت‌های طبیعی و تاریخی رامسر را از مزیت‌های مهم توسعه اقتصادی منطقه برشمرد و بر ضرورت تقویت زیرساخت‌های گردشگری، حمایت از فعالان این حوزه و افزایش ماندگاری مسافران تأکید کرد.
وی افزود: بر اساس این رویکرد، توسعه گردشگری رامسر نباید صرفاً به حضور مسافران در ایام پرتردد سال محدود شود، بلکه معرفی جاذبه‌های متنوع شهرستان در فصل‌هایی همچون پاییز و زمستان می‌تواند به رونق مستمر کسب‌وکارهای محلی، افزایش اشتغال و توزیع مناسب‌تر سفر در طول سال کمک کند.
از دیگر ظرفیت‌های مهم رامسر، طبیعت جنگلی منطقه دالخانی است؛ جاده‌ای که با عبور از میان درختان انبوه و ارتفاعات سرسبز، در فصل پاییز به مسیری تماشایی از رنگ و مه تبدیل می‌شود و برای علاقه‌مندان به عکاسی و طبیعت‌گردی جذابیت فراوانی دارد.
سوادکوه؛ جایی که تاریخ در میان جنگل‌های پاییزی نفس می‌کشد
سفر پاییزی به مازندران بدون سر زدن به سوادکوه و جاذبه‌های تاریخی و طبیعی آن کامل نمی‌شود. قلعه کنگلو، از آثار ارزشمند تاریخی این منطقه، بر فراز ارتفاعات سنگی قرار گرفته و با معماری منحصربه‌فرد خود، تصویری از توان مهندسی و معماری ایرانیان در روزگاران گذشته را به نمایش می‌گذارد.
این قلعه که پیشینه آن به اواخر دوره اشکانی و اوایل دوره ساسانی نسبت داده می‌شود، در کنار طبیعت کوهستانی سوادکوه، مقصدی جذاب برای علاقه‌مندان به تاریخ و طبیعت‌گردی است.
پل تاریخی شاپور در اراضی چای‌باغ و نزدیکی مسیر شیرگاه به قائمشهر نیز از دیگر جاذبه‌های ارزشمند این منطقه به شمار می‌رود. این پل با طاق‌های جناغی، پایه‌های مستحکم و استفاده از سنگ و ملات ساروج، جلوه‌ای از معماری تاریخی ایران را در کنار رودخانه اوتجون به نمایش گذاشته است.
در فصل پاییز، درختان رنگارنگ اطراف این پل و جریان آب رودخانه، چشم‌اندازی دلنشین برای گردشگران و علاقه‌مندان به عکاسی ایجاد می‌کنند.
تیلاکنار و اسکلیم؛ روایت آرامش در جنگل‌های هزاررنگ
در جنوب سلمانشهر و محدوده عباس‌آباد، جنگل و روستای تیلاکنار یکی از مقصدهای جذاب برای تجربه طبیعت پاییزی مازندران است. در این منطقه، دامنه‌های البرز با جنگل‌های انبوه هیرکانی پیوند خورده‌اند و درختان در روزهای پاییز، منظره‌ای رنگارنگ و چشم‌نواز خلق می‌کنند.
مه صبحگاهی، هوای مرطوب، مسیرهای جنگلی و صدای پرندگان، تیلاکنار را به مقصدی مناسب برای گردشگرانی تبدیل کرده است که به دنبال آرامش، دوری از شلوغی شهر و تجربه طبیعت‌گردی هستند.
در سوی دیگر، آبشار اسکلیم در جنگل‌های هیرکانی لفور و محدوده نزدیک روستای گالش‌کلا در سوادکوه شمالی، از جاذبه‌هایی است که مسیر دسترسی به آن نیز بخشی از لذت سفر محسوب می‌شود.
عبور از مسیرهای جنگلی، تماشای درختان بلند و رسیدن به آبشار در میان پوشش گیاهی انبوه، تجربه‌ای متفاوت از طبیعت شمال را رقم می‌زند؛ البته با توجه به بارندگی‌های پاییزی و لغزندگی مسیرها، رعایت اصول ایمنی و همراه داشتن تجهیزات مناسب ضروری است.
ورف‌چال؛ میراثی که پیوند انسان و طبیعت را روایت می‌کند
مازندران علاوه بر جاذبه‌های طبیعی و تاریخی، سرزمین آیین‌ها و سنت‌های ارزشمند بومی نیز هست. آیین کهن ورف‌چال در روستای آب‌اسک لاریجان آمل، نمونه‌ای از دانش بومی و همبستگی اجتماعی مردمان این منطقه است که قدمتی حدود شش قرن دارد.
این مراسم هر سال در اردیبهشت‌ماه برگزار می‌شود و اهالی با جمع‌آوری و انباشتن برف‌های باقی‌مانده زمستان در گودالی بزرگ، ذخیره‌ای برای تأمین آب مورد نیاز دامداران در فصل گرم سال فراهم می‌کنند.
هرچند این آیین در بهار برگزار می‌شود، معرفی آن در قالب بسته‌های گردشگری می‌تواند به شناخت بیشتر گردشگران از فرهنگ، تاریخ و سبک زندگی بومی مردم مازندران کمک کند.
توسعه گردشگری با هم‌افزایی ظرفیت‌های طبیعی، تاریخی و اقتصادی
احمد تجری، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی مازندران، نیز با تأکید بر ظرفیت‌های گسترده این استان در حوزه گردشگری، توسعه این بخش را نیازمند هماهنگی مجموعه‌های اجرایی، مشارکت بخش خصوصی و بهره‌گیری از توان جوامع محلی می‌داند.
وی در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، با اشاره به تنوع جاذبه‌های گردشگری مازندران، بر ضرورت معرفی ظرفیت‌های کمتر شناخته‌شده استان، تقویت زیرساخت‌های اقامتی و گردشگری و استفاده از فرصت‌های سرمایه‌گذاری در این حوزه تأکید کرد.
تجری همچنین توسعه گردشگری پایدار را مستلزم توجه همزمان به میراث طبیعی و تاریخی، صنایع‌دستی، بوم‌گردی و اقتصاد محلی دانست؛ رویکردی که می‌تواند زمینه‌ساز افزایش ماندگاری گردشگران و توزیع متوازن‌تر منافع گردشگری در مناطق مختلف استان باشد.
به اعتقاد وی، معرفی هدفمند جاذبه‌های گردشگری و ایجاد زمینه مشارکت فعالان بخش خصوصی، از جمله ضرورت‌هایی است که می‌تواند مازندران را به مقصدی جذاب در تمام فصول سال تبدیل کند.
پاییز مازندران؛ فرصتی برای رونق اقتصاد گردشگری
آنچه گردشگری پاییزی مازندران را متمایز می‌کند، تنوع جاذبه‌هایی است که در فاصله‌ای نه‌چندان دور از یکدیگر قرار گرفته‌اند؛ گردشگر می‌تواند در یک برنامه سفر، از چشم‌اندازهای کوهستانی دماوند و آب‌گرم‌های لاریجان لذت ببرد، در جنگل‌های هزاررنگ سوادکوه قدم بزند، از آثار تاریخی بازدید کند و در رامسر، طبیعت جنگلی را در کنار جاذبه‌های فرهنگی تجربه کند.
توسعه اقامتگاه‌های بوم‌گردی، معرفی مسیرهای کمتر شناخته‌شده، حمایت از تولیدکنندگان محصولات محلی، رونق صنایع‌دستی و طراحی بسته‌های متنوع سفر، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به تقویت اقتصاد گردشگری در فصل پاییز کمک کند.
در کنار این ظرفیت‌ها، حفاظت از جنگل‌های هیرکانی، جلوگیری از تخریب محیط‌زیست، مدیریت پسماند و رعایت اصول طبیعت‌گردی مسئولانه باید در اولویت برنامه‌های توسعه گردشگری قرار گیرد.
مازندران در پاییز تنها مقصدی برای تماشای برگ‌های رنگارنگ نیست؛ این استان روایتی زنده از تاریخ، اسطوره، فرهنگ و طبیعت ایران است. از دماوندی که نماد استواری سرزمینمان است تا رامسری که تاریخ و طبیعت را در کنار هم جای داده، از دژهای سنگی سوادکوه تا جنگل‌های مه‌آلود لفور و تیلاکنار، همه نشان می‌دهند که شمال ایران ظرفیت آن را دارد که در تمام روزهای سال مقصدی برای تجربه سفرهای متفاوت باشد.