پیام مازند - مهر / این روزها افزایش مراجعه بیماریهای تنفسی در جامعه در حالی بیشتر از قبل مشاهده میشود که استفاده از ماسک و اقدامات پیشگیرانه قبل از بروز اپیدمی، نقش جدی در مهار این بیماری دارد.
در روزهای اخیر، مراکز درمانی و درمانگاههای استان کرمان شاهد افزایش نسبی مراجعات افرادی هستند که با علائم تنفسی مانند سردرد، بدن درد، تب و لرز، سرفه و گلودرد به این مراکز مراجعه میکنند.
این افزایش مراجعات، همزمان با نزدیک شدن به فصل پاییز و تغییرات دمایی در بسیاری از نقاط کشور نیز مشاهده میشود و مختص استان کرمان نیست، با این وجود دانشگاه علوم پزشکی کرمان اوضاع را عادی می داند.
طبق اعلام رسمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان و در سکوت دانشگاه علوم پزشکی جیرفت، در مناطق جنوبی استان کرمان، میزان نمونههای مثبت آنفلوانزا از مرز ۵ درصد عبور کرده که این موضوع نشاندهنده ضرورت توجه بیشتر به اقدامات پیشگیرانه است.
در شهرستان رفسنجان نیز گزارشها حاکی از آن است که نزدیک به ۴۰درصد از مراجعین سرپایی به درمانگاهها با علائم عفونتهای تنفسی مراجعه کردهاند که این رقم نشاندهنده افزایش نسبی موارد ابتلا در سطح جامعه است.
مشاهدات در مراکز درمانی طی دو روز گذشته نشان از افزایش شیوع بیماران تنفسی دارد، امیر معینی، پزشک معالج یکی از درمانگاههای کرمان اظهار کرد: علائم اکثر این بیماران نشاندهنده ابتلا به کرونا است و اکثر این افراد یا در مراکز تجمعی کار می کنند یا به تازگی سفر بودهاند.
وی افزود: علائم گزارش شده از سوی مراجعان عمدتاً شامل بدن درد، سردرد، تب و لرز، سرفه، گلودرد و آبریزش بینی است و در برخی موارد نیز علائم گوارشی مشاهده میشود.
این پزشک گفت: این علائم میان سرماخوردگی معمولی، آنفلوانزا و کرونا مشترک است و تشخیص دقیق نوع بیماری تنها از طریق آزمایش امکانپذیر است.
وی افزود: آنفلوانزا معمولاً شدت بیشتری نسبت به سرماخوردگی معمولی دارد و در افراد مسن، کودکان خردسال و افرادی که بیماریهای زمینهای دارند، میتواند عوارض جدیتری ایجاد کند؛ اما کرونا بدن درد شدید تر و دوران بیماری طولانیتر است، به طوری که بیمار چندین روز با بدن درد و سرگیجه و تب و تعرق شدید مواجه میشود، اما ساز و کار دقیقی برای اثبات تشخیص وجود ندارد و بیماران بعد از گرفتن دارو برای درمان به خانه میروند.
وی با بیان اینکه با توجه به افزایش نسبی مراجعات، رعایت اصول پیشگیرانه بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد، گفت: شستوشوی مکرر دستها با آب و صابون، استفاده از محلولهای ضدعفونیکننده، پرهیز از تماس دست با صورت و رعایت فاصله مناسب در محیطهای شلوغ، از جمله اقدامات سادهای هستند که میتوانند نقش مؤثری در کاهش انتقال بیماری داشته باشند.
معینی ادامه داد: همچنین تهویه مناسب محیطهای بسته و پرهیز از حضور در مکانهای پرجمعیت در صورت احساس ناخوشی، از دیگر توصیههای بهداشتی است.
استفاده جدیتر از ماسک در مکان های پر جمعیت
وی افزود: یکی از مهمترین توصیههای بهداشتی در شرایط فعلی، استفاده جدیتر از ماسک در فضاهای بسته و تجمعات است؛ هرچند استفاده از ماسک در فضای باز و محیطهای کمازدحام ضروری نیست، اما در مکانهایی مانند وسایل حملونقل عمومی، مراکز خرید، سالنهای اجتماعات و محیطهای درمانی، استفاده از ماسک میتواند به طور قابلتوجهی از انتقال ویروسهای تنفسی جلوگیری کند. این موضوع بهویژه برای افرادی که خود علائمی ندارند، اما ناقل بالقوه هستند، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
وی گفت: وقتی اکثریت مردم رعایت نمیکنند از بیماران می خواهیم در صورت حضور در جامعه ماسک بزنند تا بیماری منتقل نکنند؛ همچنین افرادی که بیماری زمینه ای دارند و سالمندان باید بیشتر رعایت کنند.
استراحت در خانه؛ توصیه مهم برای بیماران
وی گفت: به افرادی که دچار علائم تنفسی شدهاند، توصیه میشود در خانه استراحت کنند و از حضور در محل کار و مراکز پر جمعیت خودداری نمایند. استراحت کافی، مصرف مایعات فراوان و تغذیه مناسب، به بهبود سریعتر کمک میکند.
این پزشک با بیان اینکه در صورتی که علائم شدید شد یا بیش از چند روز ادامه یافت، مراجعه به پزشک ضروری است، افزود: خودداری از خوددرمانی و مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک نیز نکتهای است که باید مورد توجه قرار گیرد، زیرا آنتیبیوتیکها بر بیماریهای ویروسی مانند آنفلوانزا و کرونا تأثیری ندارند.
مردم باید پیشگیری کنند
محمود کهنوجی، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان بیان کرد: اگرچه پیک اصلی این بیماریها بهطور سنتی از مهرماه آغاز و بین آبان تا بهمنماه به اوج خود میرسد، اما امسال شتاب این روند در سطح ملی و شهرستانی، اندکی زودتر از تقویم اپیدمیولوژیک معمول رخ داده است.
کهنوجی گفت: اکثر از بیماران سرپایی ما در درمانگاه های بیماران تنفسی شامل آنفلوانزا و کرونا هستند.
وی با اشاره به چالشهای موجود در ثبت دقیق آمار افزود: به دلیل عدم انجام تستهای تشخیصی روتین برای بیماران سرپایی، آمار دقیقی صرفاً بر مبنای آزمایشگاه در دسترس نیست.
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان با برشمردن علائم بالینی شامل بدن درد، سردرد، تب و لرز، سرفه، گلو درد، آبریزش بینی و گاهی درگیریهای گوارشی، تأکید کرد که شدت این عوارض در آنفلوآنزا بهمراتب بیشتر از سرماخوردگی ساده است و این موضوع بهویژه برای گروههای پرخطر شامل سالمندان، کودکان زیر ۶ سال و افراد دارای نقص سیستم ایمنی «نظیر مبتلایان به دیابت یا سرطان» میتواند تهدیدی جدی بوده و منجر به عوارض وخیم شود.
کهنوجی، بر پرهیز اکید از خوددرمانی، بهویژه مصرف بیرویه و بدون تجویز آنتیبیوتیکها تأکید کرد.
ضرورت تشدید پروتکلهای پیشگیرانه
وحیدرضا برهانینژاد، معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمان هم بر ضرورت تشدید پروتکلهای پیشگیرانه، تأکید کرد.
برهانینژاد گفت: اگرچه در منطقه جنوب استان کرمان میزان نمونههای مثبت آنفلوانزا از مرز ۵ درصد «آستانه هشدار پایین» عبور کرده است، اما میانگین کلی در حوزه تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی کرمان حدود ۲ درصد گزارش شده که نشاندهنده عادی بودن وضعیت و قرار گرفتن آن در پایینتر از سطح هشدار است.
وی افزود: با این وجود، برنامههای آموزشی، اطلاعرسانی گسترده و جلب مشارکت بینبخشی دستگاههای اجرایی برای کنترل عفونتهای حاد تنفسی با جدیت در دستور کار قرار گرفته است.
با این حال، مسئولان بهداشتی بر تغییر رفتارهای پیشگیرانه با ورود به فصل سرد تأکید دارند.
استفاده صحیح از ماسک «به ویژه در فضاهای بسته و پرتراکم»، شستوشوی مکرر دستها با آب و صابون و حفظ فاصله فیزیکی از افراد دارای علائم، به عنوان خطوط مقدم دفاع فردی و اجتماعی در برابر این ویروسها معرفی شدهاند.
واکسیناسیون؛ مهمترین گام برای پیشگیری است
سعید احمدی، یک متخصص بیماریهای عفونی با اشاره به اینکه همزمانی کرونا و آنفلوانزا میتواند شرایط پیچیدهای ایجاد کند، اظهار کرد: در حال حاضر وضعیت بیماریهای تنفسی در استان کرمان بر اساس آنچه دانشگاه علوم پزشکی کرمان اعلام کرده پایدار است، هر چند در جنوب کرمان و در رفسنجان موارد بیشتری گزارش شده است.
احمدی گفت: در مورد شرق استان کرمان هم آماری اعلام نشده است، اما با توجه به روند افزایشی موارد ابتلا در کشور و نزدیک شدن به فصل سرد سال، رعایت اصول پیشگیرانه بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.
وی با تأکید بر اینکه پیشگیری همیشه بهتر و کم هزینهتر از درمان است، تصریح کرد که شهروندان میتوانند با رعایت چند اقدام ساده، خطر ابتلا به این بیماریها را به طور قابلتوجهی کاهش دهند.
احمدی، در پاسخ به این پرسش که مهمترین راه پیشگیری از ابتلا به کرونا و آنفلوانزا چیست، واکسیناسیون را به عنوان مؤثرترین و اقتصادیترین ابزار پیشگیری معرفی کرد.
وی با اشاره به اینکه واکسن آنفلوانزا برای همه افراد بالای شش ماه توصیه میشود، خاطرنشان کرد که تزریق واکسن به ویژه برای گروههای پرخطر مانند سالمندان، کودکان، افراد دارای بیماریهای زمینهای، زنان باردار و کادر درمان از اهمیت دوچندانی برخوردار است؛ اما چون هنوز تامین نشده و یا احتمال محدودیت وجود دارد در اولویت گروه های پر خطر قرار دارند.
احمدی، افزود: بهترین زمان برای تزریق واکسن آنفلوانزا، شهریور و مهرماه است، زیرا حدود دو تا چهار هفته زمان لازم است تا بدن ایمنی کافی را کسب کند.
وی همچنین تأکید کرد: واکسن کرونا نیز باید مطابق با دستورالعملهای وزارت بهداشت و برای گروههای هدف تزریق شود که البته در این مورد در سال جاری هیچ اعلام رسمی نشده است.
وی در خصوص استفاده از ماسک، با اشاره به اینکه ماسک همچنان یکی از مؤثرترین ابزارهای پیشگیری از انتقال ویروسهای تنفسی است، اظهار داشت: در فضاهای بسته و تجمعات، استفاده از ماسک باید جدی گرفته شود.
وی گفت: در مکانهایی مانند وسایل حملونقل عمومی، مراکز خرید، سالنهای اجتماعات، بیمارستانها و درمانگاهها، استفاده از ماسک میتواند به طور چشمگیری خطر انتقال ویروس را کاهش دهد.
احمدی، با تأکید بر اینکه افرادی که خود علائمی ندارند نیز میتوانند ناقل باشند، افزود: استفاده از ماسک در این شرایط، هم از خود فرد و هم از دیگران محافظت میکند.
وی همچنین توصیه کرد که در صورت حضور در مکانهای شلوغ و دارای تهویه نامناسب، استفاده از ماسکهای با کیفیت بالاتر مانند N۹۵ یا KN۹۵ در نظر گرفته شود.
وی با تأکید بر اینکه تهویه مناسب میتواند غلظت ویروس در هوا را به طور قابلتوجهی کاهش دهد، توصیه کرد که پنجرهها روزانه دو تا سه بار و هر بار به مدت حداقل سی دقیقه باز شوند تا هوای تازه در محیط جریان یابد.
وی همچنین افزود: در صورت استفاده از سیستمهای تهویه مکانیکی، باید فیلترهای آنها به طور منظم تعویض شوند.
پرهیز از خوددرمانی؛ لزوم مراجعه به موقع به پزشک
احمدی، با تأکید بر اینکه خود درمانی، بهویژه مصرف خودسرانه آنتیبیوتیکها، میتواند عوارض جدی به همراه داشته باشد، بیان کرد: آنتیبیوتیکها بر بیماریهای ویروسی مانند کرونا و آنفلوانزا تأثیری ندارند و مصرف بیرویه آنها تنها منجر به مقاومت میکروبی میشود.
وی از شهروندان خواست در صورت تشدید علائم یا ادامهدار بودن آنها، حتماً به پزشک مراجعه کنند تا در صورت نیاز، درمان مناسب برای آنها تجویز شود.
مراکز درمانی استان کرمان برای مواجهه با افزایش احتمالی مراجعات در فصل پاییز و زمستان آمادگی لازم را دارند.
دانشگاه علوم پزشکی کرمان نیز بر رصد مستمر وضعیت بیماریهای تنفسی و ارائه گزارشهای دورهای تأکید کرده است.
با این حال، همکاری شهروندان در رعایت اصول پیشگیرانه، نقش تعیینکنندهای در کاهش بار مراجعات به مراکز درمانی و حفظ ظرفیت پاسخگویی این مراکز دارد.